Sayın Bayan

1 numaralı La Majör Gitar Konçertosu, Op. 30; II Andantino (Siciliano). (1812) (Mauro Giuliani). Filmin en uzun (6 dakika 20 saniye) sahnesi.

Neriman; “Düşünmeliydim, bu yalanların bir gün kızım tarafından öğrenileceğini düşünmeliydim… Kocam benle evlenmek istediği zaman İzmir’de fakir bir hayat sürüyorduk. Sevdiğim gençle, kuracağımız yuvanın hayalleri içinde yaşıyorduk… Babam işsiz, hastaydı. Borç içindeydi. İşte o günlerde Selahattin beni istedi. Ümit etmeye cesaret edemediği bir hayaldi bu babam için.

Bir anda bütün dertlerinden, borçlarından kurtuluyordu. Günlerce başımın etini yediler, yalvardılar… Sonunda boyun eğdim. 20 yaş fark vardı aramızda. 20 yaş. O bile önemli olamazdı ama öylesine hissiz, ruhsuz, katı yürekliydi ki. Daha ilk günden hayatı zehir etti bana.”

Fausto Papetti’nin ‘2a Raccolta’ albümündeki (1961) ‘Quando Dormirai’ (Georges Auric / Langdon Lato&Leo Chiosso). Doğan’ı da seslendiren Toron Karacaoğlu’nun anlattıkları; “Seyredeceğiniz film hayatta birbirini hiç görmemiş bir ana ile genç ve güzel bir kızın hikâyesidir. Kızın adı Türkan’dı. Babası Türkan’ı milyarder arkadaşlarından birinin oğluyla nişanlamıştı. Baba kız Karşıyaka’da bir köşkte oturuyorlardı.

Güzelliği ile dillere destan olmuştu Türkan. Ama gözü ne nişanlısını ne de çevresindeki güzellikleri görüyordu. Bütün dünyası İstanbul’da yaşayan anasından gelen mektuplarla aydınlanıyordu. Babası izin vermezdi annesini görmeye. Ana kız sadece mektuplardan tanışır, dertleşirlerdi…”

Neriman. Tam bir hanımefendi. Melek yüzlü bir kadın, kibar bir ‘Sayın Bayan’. Zorla evlendirildiği kocası ve bir yaşındaki Türkan’ı bırakarak, ne zamandır sevdiği Adil’e kaçmış. “Öyle bir an geldi ki her şey silindi gözümde. Bütün dünya tek bir Adil oldu.” Yeni bir hayat kuracaklardı ama ‘ne çare ki kader bırakmaz’. Sevdiğini bir kamyon kazasında kaybediyor.

Yıllar fabrika kapıları ve çamaşırhanelerde geçer. Eski kocasının baskısı ile kızına varsıl biriyle evlendiğini yazmış. Nihayet mahalledeki dostlar, Kasap Hulusi Baba, Bakkal Ahmet Kostarika, Manav Mustafa Dağhan, Şoför Tayfur’un yardımı ile ‘bir apartman kapısında ufacık bir çiçekçi tezgâhı’ kurmuş.

Mahallede başka kimler yok ki. Kahveci Selahi İçsel; Mahalle kahvesini iş yeri olarak kullanan Kredi Milyarder Ahmet; Tek amacı Beşiktaş forması olan Kaya Volkan (Ahmet Kostarika O’na ‘topçu futbolcusu’ diyor); Eski tuluat sanatkârı Otello Kazım; Her cümlesinde ‘lap lup laba luba’ diyen Tayfur ve ‘Nişantaşı Taksi Durağı’ndan Şoför Doğan.

Doğan, neredeyse annesi yaşında olan Neriman’a azcık tutkun. (Zavallı kadının kaderi bu, erkekleri ya çok yaşlı ya çok genç. Bir kişi denk gelmişti O da beraberliklerinin ilk haftasında ‘sizlere ömür’). Alev Koral’ın seslendirdiği (filmdeki adını öğrenemediğimiz) Yıldız Kafkas ise Doğan için yanıp tutuşuyor. Annesi, nişanlandıkları gün delikanlıya araba alacakmış. Ama kahramanımız, Neriman’a bile “Daha kadın parası yiyecek kadar düşmedik” demişti.

Her şey, iyi kötü yolunda giderken Postacı Pır Pır Hamdi’nin getirdiği bir telgraf ortalığı alt üst eder; Türkan, nişanlısı Orhan ve amcasının kızı Serpil, Neriman için İzmir’den geliyorlar. Pervaneli uçakta filmin sürprizi ile karşılaşıyoruz; Ön koltukta oturan yolcu “Türkan Şoray’ın, annesi ile barışmasını” haber yapan 26 Ekim 1963 tarihli Ses dergisini okuyor.

Sonrasında mahallelinin gayreti görülmeye değer. Neriman’ı varsıl göstermek için birbirleriyle yarışıyorlar. Kazım, üvey baba rolünü üstlenir. Doğan, özel şoförlüğünü. Tayfur, Rüştü Bey’in köşkünü ayarlar. Sahibinin tatilde olması nedeniyle evde bekçi olarak sadece Süslü Hafize varmış. “Bu mahallede 24 saat yaşamış her vatandaş Süslü Hafize’nin bu fakire nasıl kesik çaldığını bilir yani ya. Mamafih, binaenaleyh işbu köşkü, evvel Allah sonra yakışıklılığım sayesinde menfaati umumiye dalga motoru bakımından, bizim bilin.” Son moda elbiseleri, hizmetçiler hanımlarından alıp getirirler.

Çekimler, “Bomonti’de Karakol’un yanındaki bahçeli büyük köşkte” yapılmış. Piyanonun üzerinde, kocaman harflerle Göksel Arsoy yazılı bir bez var. Neriman ve Kazım’ın ‘aile fotoğraflarını’ körüklü makinesi ile çeken fotoğrafçı filmin başka bir sürprizi; Kameraman Necati İltaç.

Ana kızın gözyaşları içindeki karşılaşmaları ‘Kuğu Gölü Balesi, Op. 20 - İkinci Bölüm No. 10/14 Scéne (Moderato)’ (1877) (Pyotr Ilyich Tchaikovsky) ile olur. Doğan ve Türkan’ın ilişkileri çoğu kez olduğu gibi başlangıçta biraz gergin. Delikanlı böyle nişanlısı olsa “Dizimin üstüne yatırdığım gibi verirdim sopayı” diyordu. Sonra iş ‘yanından ayrılmazdım’a ve ‘deli gibi âşık olurdum’a kadar varır.

‘Jealousy (Jealousie) (Jalousie)’ (1925) (Jacop Gade). Gazino’da Kazım ve ‘üvey kızı’ Türkan dans ederlerken bazı müşteriler (Adnan Mersinli, Hüseyin Zan, Vahit Volkan) sataşır.

‘Bulldog’ (1960) (George Tomsco) Aşkları, Doğan’ın cansiperane dövüşerek genç kızı koruması ile başlıyor.

Deniz ve ‘Sealed With a Kiss’ (1960) (Peter Udell / Gary Geld) melodisinin olduğu gece kulübü sahnelerinde Orhan’ın da Türkan’ı değil Serpil’i sevdiğini anlayıp bir ‘oh’ diyoruz.

Sonrasında Doğan’ın Neriman ve Yıldız Kafkas ile yaşadığı sorunlar, Türkan’ın verdiği mutluluğun yanında önemsiz kalıyor. Ev sahibi Rüştü Bey gelince delikanlının suçu üzerine alıp kısa bir müddet hapis yatması da. (Aslında Muammer Gözalan, mahallelinin özverisini görünce şikâyetini geri alırdı belki ama ‘senaryo böyle’).

Mantovani’nin ‘More Mantovani Film Encores’ uzunçalarındaki (1959) ‘Be My Love’ (1950) (Nicholas Brodzsky / Sammy Cahn).

Selahattin Bayraktar, Doğan’ın arkasından, verip veriştiriyor; “Evlenecek bir kızın kalbini çalmak alçaklıktır.”

Türkan’ın, tokat yemeyi göze aldığı yanıtı; “Ticari menfaatler uğruna, birbirlerini sevmeyen gençleri evlendirmek nedir?”

(Yazan: Murat Çelenligil)