Küçük Hanımefendi

‘Quièreme Mucho’ (1931) (Gonzalo Roig / Augustin Rodriguez) ve ardından ‘Blue Tango’ (1952) (Leroy Anderson / Mitchell Parish).

Maskeli balo. ‘Ölüm Peşimizde’ (1960) filminden anımsadığımız VB Orkestrası ve dans eden evli (ama erkek bunu bilmiyor) bir çift!

Ömer; “Siz niçin böyle meçhul kadın hüviyetine bürünüyorsunuz?”

Neriman; “Bilmem… Mesela siz beni kime benzetiyorsunuz?”

Ömer; “Altından peri padişahının kızı çıkacak esrarlı bir kadına.”

Neriman; “Peri padişahının kızı olamam ben. Çünkü O’nun güzel olması lazım.”

Ömer; “Siz, dünyada mevcut peri padişahı kızlarının hepsinden güzelsiniz.” [Oysa daha birkaç ay (romanda ‘3 yıl’) önce ‘ucube’ye benzetmişti]!

“Bazen tezatlar aynı insanın üzerinde birleşirler.”

‘Küçük Hanımefendi’nin (1945-İnkılâp Kitabevi) (Muazzez Tahsin Berkand) siyah beyaz ilk çevrimi.

Eskişehirli Şahinoğlu (kitapta ‘İstanbullu Gelgeç’) ailesi çok zor durumda. Ömer’in (adı söylenmeyen) abisi kumarda her şeylerini kaybedip kendini öldürmüş. (Romanda, ‘kardeşi Münir’ tüm paraları petrol aramasına harcıyor). Köşk ve Manisa’daki çiftlik, Emniyet Sandığı’na hacizli. Avukat Feridun Üstün “Bugün yarın kapınız çalınacaktır” diyor. “Ne yapalım mukadderat!”

Ömer, 32 yaşında. “Sıhhatli, güzel, dinç bir adam.” Liseden terk. Geçmişte çok varsıllar ama keşke babaları, çocukların bir gün çalışmak zorunda kalabileceklerini düşünseydi. Sayfalardaki Ömer’in durumu daha zor. Birkaç ay evli kaldığı eşi Nüveyre tifodan ölmüş. Anne Şaziye Hanım ve dayı Ekrem ailenin durumu için çok kaygılılar.

Bursalı bir köylü, bilmeden, Feridun Bey’e bu sıkıntılı durumun çözümü için fikir veriyor. “Bizim oracıkta Hikmet Bey’in köşkü vardır. İpek fabrikatörü… O köşkün önünden ne zaman geçsem içerden kadın çığlıkları gelirdi. Bir gece taşa sarılı bir zarf düştü önüme. Bir adam buldum okuttum. ‘Bulan insaniyet namına, Eskişehir’de Avukat Feridun Üstün Bey’e götürsün’ diye yazıyordu.” Zarftan “Feridun Bey amca, beni kurtarın. Neriman” yazılı bir kâğıt çıkar. (Romanda Feridun, Neriman’ın vasisi. Noter Yusuf Numan Bey de Ömerlerin gelirine bakıyor. Film, işi fazla uzatmadan ikisini tek kişi yapmış).

Bursa sahnelerinde, kaçınılmaz olarak “Bursa’nın Ufak Tefek Taşları” türküsü var.

Neriman Özar, 19 yaşında fakat 15 gösteriyor. (Kitapta ise 23 yaşında ve soyadı ‘Kozacı’). Babası Hikmet Bey, Bursa’daki Kozacı kumaş fabrikalarının sahibi. 5 (romanda ‘7’) sene önce ölmüş. 7 (kitapta ‘1 buçuk’) milyonluk liralık mirası Neriman’ın ama 2. eşi Fehime Hanım’ın denetiminde şimdilik. Genç kızı delirtip paranın tümüne konmak istiyor üvey ana.

Feridun Bey’in bulduğu çözüm, Ömer ve Neriman’ın evlenmesi. Böylece Şahinoğlu ailesi parasal sorunlarından, Neriman da üvey annenin planladığı tımarhaneden kurtulacak.

‘Pictures At An Exibition: Gnomus’ (1867) (Modest Petrovich Mussorgsky). Genç kız, evden bu heyecanlı melodi ve Kâhya Hayri’nin yardımıyla evden kaçıyor.

Asıl debelenme bundan sonra. Çünkü sorun artık ‘maddi veya kanuni’ değil ‘hissi’! Ömer, perişan haldeki genç kızı beğenmez ve İzmir’e (romanda ‘Mısır’a) gitmek üzere evi terk eder. (Dahası, aylar sonra resmini isteyen eşine ‘kendinizi yalnız hissetmemeniz için’ diyerek bir maymun resmi gönderiyor!).

Şaziye Hanım, toparlansın diye Neriman’ı Şetaret bacı ile İstanbul’a (kitapta Madam Sürvik’le İsviçre’nin Vaud kantonunda Leysin köyüne) gönderir. Burada genç kız iyileşip güzelleşiyor.

Deniz; Otel; Beyoğlu’nda alış veriş; Manikür-pedikür; Başında ‘Asia Minor’ kitabı, ‘yürüyüş egzersizi’; Ve sırnaşık âşık Bülent’in karanfilleri. Delikanlı (romanda Hukuk son sınıf öğrencisi) büyük bir rastlantı ile Ömer’in arkadaşı. Neriman’ın sevgisini kazanmak için komik bir şekilde çekişirler. Maymun sütü bile içiyorlar!

Kitapta, filmde olmayan biri var; Nezihe Hanım. Neriman’a çok yardımı dokunur.

Şaziye Hanım’ın ölümü genç evlileri tekrar bir araya getiriyor. Ama Neriman o kadar güzel ki Ömer, O’nun karısı olduğunu ilk anda anlamaz bile.

‘Manha de Carnaval’ (1959) (Luiz Bonfà / Antonio Maria).

Nikâhtan 6 ay (romanda ‘3 yıl’) sonra balayına çıkabilen evliler!

Ömer; “Beni affet Neriman. Sana karşı çok haksızlık ettim.”

Neriman; “Hadi, derhal köşke gidiyoruz. Seni daha ilk günden sevmiştim.”

(Yazan: Murat Çelenligil)