Güller Ve Dikenler

Metin Bükey Orkestrası’ndan ‘Ne Sensiz Olurum Ne Senden Uzak’ (Eyüp Uyanıkoğlu) (Rast).

Verda; “Hastaneden ayrıldığı için üzülen ilk hasta ben olacağım galiba.”

Eşper; “Galiba ‘hastasını çabuk iyileştirdi’ diye ilk üzülen doktor da ben olacağım.”

Aynı adlı romanın (‘Güller ve Dikenler’-1970/71-Kerime Nadir) (İnkılâp ve Aka Kitabevleri) (Dördüncü baskı 1977) beyazperde uyarlaması.

‘Düğün Marşı’ (1842) (Felix Mendelssohn) ve ‘Bridal Chorus’ (1850) (Richard Wagner). Film bir nikâh töreni ile başlıyor. Konfetiler, şeritler.

‘Sarmaşık Gülleri’ (Teoman Alpay) eşliğinde dans ederlerken Haşim’in aksine Verda çok mutsuz. Dr. Osman ve Bestekâr Nuri Bey de belli ki bu evlilikten hoşnut değiller. Ama genç kızın, çıkarına düşkün babası Ahmet (romanda yok) zevkten dört köşe. Dalavereci bir işadamı olan ‘aslan damadını’ yere göğe sığdıramıyor.

Haşim “Bu gece zifaf gecemiz Verda. Evlilerin en büyük gecesi” demişti ama davranışları (kaçmasın diye odanın kapısını kilitlemesi; Zaten ürkmüş olan genç kıza üç tokat atması; Bardaklar dolusu viski içmesi; 2 dakika boyunca ‘kötü adam’ kahkahaları atması) aylar sürecek ‘asabi bir kalp hastalığına’ neden olur. ‘Babasının ölümü, geçirdiği buhrana tuz biber ekiyor’.

Doktor Osman ‘o gecenin etkisi geçene kadar damadın Verda’ya el sürmesini yasaklar’. Paragöz işadamı bu durumu bile çıkarı için kullanıyor; “Dediklerimi yaparsan ben de geceleri odanda yalnız başına istirahat etmene müsaade ederim.”

‘Z’deki (1969) (Mikis Theodorakis) ‘The Happy Youth/The Arrival of Helen’. Eşper’le karşılaştığımızda, neşe içindeydi. ‘Tıbbiyeyi birincilikle bitirmiş’ (romandaki ise olaylar nedeniyle sınava giremediğinden bir yıl kaybeder). Mutluluğunu, liseden beri peşini bırakmayan Nesteren ile paylaşır.

Arkadaşı Ayhan, kahramanımız ilgisiz olduğu bu genç kız için yanıp tutuşuyor. Babası Cavit, Haşim’in vereceği işe muhtaç biri (kitaptaki ise Komiser ve soyadı ‘Takar’).

O günlerde Eşper’in babası Selim Bey ve muhasebecisi Recep Şansal’ı tanıyoruz (romanda ikisi de yok). Recep ve Haşim, bu saf ihtiyarın villasını bir ‘gözlük değiştirme numarasıyla’ elde ediyorlar. ‘Yalçıntepe ile Küçükyalı arasındaki o zümrüt yamaca yaslanmış, Bostancı’ya tamamen hâkim’ evini kaybeden Selim Bey canına kıyıyor.

Eşper, hastanede stajyer olarak çalışmaya başlar.

(Kitap biraz farklı. Eşper’in babası köşkü, Haşim’le oynadığı kumarda kaybetmiş. Önce O sonra anne bu acıya dayanamayıp ölür. Verda, Haşim’le 12 yıldır evli. Evlendiklerinde 17, eşi ise 40 yaşındaymış. Soyadı ‘Tekdeğer’ ve ‘eserleri radyoda sık sık çalınan ünlü bir besteci’. Kocasının yaptığı kötülüklerin farkında ama elinden bir şey gelmiyor).

Mahallenin ‘ayaklı gazetesi’ Mehtap her yerde hazır ve nazır. (Romandaki adı Kambur Mehtap ve İmam Gaffar’ın kızı). Komşular gibi biz de olan biteni ondan öğreniyoruz.

Haşimlerin bir daveti sırasında, Ayhan, veranda kapısındaki sanat işi camı taş atarak kırar. Amacı, kıskandığı Eşper’in suçlanmasını sağlamak. İstediği gibi de olur. Haşim’e yaranmak isteyen babası Cavit, parayla tutuğu 4 adama, Kızkulesi yakınlarında delikanlıyı dövdürür. [Bu sahnede filmin sürprizi ile karşılaşıyoruz. Dayakçılardan sarı gömlekli olanı ‘Denizden Gelen Kız’ın (1972) İbo’su Ferit Bozkurt].

(Romanda camı kıran, çiçeklikte yangın çıkaran ve kuyuya arsenik atan kişi, mahallenin imamı Gaffar. Komiser Cavit ise kuşkulandığı Eşper’i canından bezdiriyor. Önce tokatlar sonra karakolda dövdürür. Filmde, büyük olasılıkla, sansür korkusu nedeniyle bunlar yok).

Verda 8 yaşındayken annesini kaybetmiş. Babası ‘sabahın erken saatlerinden gecenin yarısına kadar içen biri’. Dayağı da eksik değil.

‘The Ventures’ın ‘Walk, Don’t Run Vol. 2’ albümündeki (1964) ‘Peach Fuzz’ (1964) (Don Wilson / Nokie Edwards / Don Wilson / Bob Bogie) ve ardından ‘The Rite of Spring’ balesindeki ‘2. perde; III. Glorification of the Chosen One’ (1913) (Igor Stravşnsky). Dans ediyor diye tokatlamıştı kızını.

Genç kız, mutluluğu Haşim’le evliliğinde değil Eşper’de bulacak. Zor durumlarda delikanlının hep yanında olur.

Nesteren ve Ayhan’ın sonları çok acıklı. Yatakta beraberlerken, Haşim, Onları Verda ve Eşper zannediyor. Altıpatlarıyla 19 kez ateş eder! Evi yakar. Bu sırada, iç dünyasındaki rahatsızlığı yansıtırcasına, 30 saniye kahkahalarla gülüyor. Bir araba kazasında (romanda Cavit’le beraber) can verir.

‘Bullitt’daki (1968) (Lalo Schifrin) ‘Shifting Gears’. Recep de, yediği 5 tokat sonrası, yaptığı kötülükleri itiraf etmiş.

Belkıs Özener, Şadi Kurtuluş’un sözlerini biraz değiştirerek söylüyor: “Ne sensiz olurum ne gül dikensiz//Gözümde her zaman bahar gibisin.”

Verda sağlığına tamamen kavuşmuş.

Londra’dan gelen Profesör; “Hanımefendinin kalbi hepimizden (‘hepimizinkinden’ diyecekti) sağlam.”

Eşper; “Yani, evlenmemize bir mani yok mu?”

Dr. Osman; “Var! Nikâhınıza (‘Nikâhınızda’ olmalıydı) beni şahit yapmazsanız itiraz ederim!”

(Yazan: Murat Çelenligil)