Bataklık Bülbülü

‘Ben Gamlı Hazan Sense Bahar’ (1966) (Hicâz) (Melahat Pars).

Zeynep; “Nazilli’denim. Bir abimden başka kimsem yok. Evlendirmek istedi beni. Zorla. Ben istemedim. Tarla, bağ, bostan neler vaat etmiş abime, bunak domuz. Mal için satılır mı insan?”

Yusuf; “Satılmıyor mu?”

Zeynep: “…”

Otobüslerin İstanbul’a taşıdığı, kim bilir hangi umut, hangi kaçış içindeki onca kişi arasında bir genç kız. Abisi ‘iki karılı, sarhoş bir tefeciye satmak’ istemiş Zeynep’i! Güzelliği, kaçıp geldiği buralarda da iş açacaktır başına.

Kaldığı salaş otel ve iş aramakla geçen günler.

Yardımsever(!) otel kâtibi, saz salonunun da sahibi olan patrona sözünü eder. Önce tatlı dille yola gelmesi denenir. “Otelde bedava yatacaksın. Üç öğün yemeğin lokantadan gelecek. Her gece de 100 lira yevmiye.”

Yapacağı iş ise ‘hiç canım, saz salonunda konsomatrislikmiş’! “İstemem, yapamam” diyerek karşı çıkar ama atılan tokat ve otele geldiği gün bir aldatmacayla imzalatılan 4 bin liralık borç senedi boynunu büker.

Akşam, bir hacıağanın masasındaydı. Bir başka masada ise Yusuf var. (Şarkıcı Leman’a hayran arkadaşı İstanbullu Sedat ile gelmiş).

O da taşradan. İnşaatlara deniz kumu çeken bir şirkette çalışıyor. “33 lira yevmiyeli amele.” Saz salonlarının acemisi. Genç kızı, hacıağanın sataşmalarından ve arkadaşının “Heriflerin canını çıkardın, helal olsun” diyeceği bir kavgayla pavyondaki fedailerden kurtarır.

Zafer Dilek’in gitarından ‘Bu Akşam Bütün Meyhanelerini’ (Avni Anıl / Turhan Oğuzbaş) melodisinin duyulduğu Galata Köprüsü’nde “Seni bir başına hem de parasız tekrar sokaklara bırakırsam neye yarar. (Bir yer) Bulana kadar benle geleceksin” diyor.

Çamurlu sokaktaki iki odalı gecekondu Zeynep’le güzelleşir. [‘Balıkçı Osman’da (1973) Osman’ın eviydi. İçi aynı dışı farklı]. Yatağını verir. Kendisine de, 6 portakal sandığından ayrı bir yatak yapar. “Karyola gibi olacak, aynen.”

Kasabasına her göndermek istediğinde genç kız karşı çıkıyor. Bir süre sonra “Dediklerin doğru. Bu şehirde yaşamanın üstesinden gelemeyeceğim” diyerek dönmek isteyince, bu kez de Yusuf itiraz eder; “Gitmeyeceksin. Gücünü gösterip kaçmışsın. Kadere boyun büküp alçalmamışsın. Öyleyse boğuşmaya devam edeceksin.”

Sonraki bir dakika boyunca gezdikleri İstanbul, Kız Kulesi, henüz açılmamış Boğaz Köprüsü, işportacıdan Zeynep’e aldıkları hırka (35 lira), güler yüzlü sokak fotoğrafçısı çok güzeldi.

En sonunda öyle bir yere götürür ki genç kızı! Arzum Mağazası vitrinindeki gelinliği gösterip “Güzel değil mi? En güzel de sana yakışır. ‘Evet’ der misin? Giyer misin” diye soruyor!

Evlenecekler. Ama Yusuf’u “Herifler ikinizi de arayacaktır. (Kızdan) İyi para kazanacaklardı. Hem kızı kaybettiler hem de madara oldular. Bana kalırsa kolla kendini” diye uyaran işçibaşı İstanbullu, kendisinden beklenmeyen bir hata yapar. Saz Salonu’na, Leman’ı dinlemeye gider tekrar!

Zeynep’in yerini söylemesi için atılan dayağa (24 yumruk, üç tekme ve bir kafa) yürek dayanmıyor.

Bundan sonra olanlar daha da üzücü. Genç kız, hırpalanarak saz salonuna getirilir. “Yusuf’un canına acımıyorsan…” gözdağı ile sazda şarkıcılığa, dahası kapatma olmaya zorlanıyor. Bu duruma fazla dayanamaz ve patronu öldürür.

Filmin sonunda, şehir hatlarının bir gemisinde gelinliği ile Zeynep ve Yusuf’u görüyoruz. Kaçacaklardı.

Haydarpaşa İskelesi’nde ise polisler beklemektedir.

“En çok üç sene, bilemedin beş sene verirler. Namus belasına kanladın elini. Bekleyeceğim. Hem de hapishane önünde, kaldırımlar üstünde. Bir dakika bile ayrılmadan bekleyeceğim seni Zeynep. Ta ki çıkıncaya kadar.”

(Yazan: Murat Çelenligil)