Avare Mustafa
Taşkasaplı’nın bahçeli kahvesi.
Ailesinin ve arkadaşlarının ‘dolduruşuyla’ Zülfikar Bey’in ‘tapon’ kızı Hülya ile evlenecek olan Mustafa ve O’nu ‘hiçbir kızın sevemeyeceği kadar seven’ Aynur.
Aynur; “Seni çok aradım sormak için, duyduklarım doğru mu?”
Mustafa; “…”
Aynur; “Neden cevap vermiyorsun?”
Mustafa; “…”
Aynur; “Demek doğru, demek kızın zenginliği başını döndürdü. Para için sattın kendini.”
Mustafa; “Mesele senin bildiğin gibi değil Aynur.”
Aynur; “Yazık, erkekliğinden utan. Ben, kız başıma senin için kimleri reddettim. Ama neye yarar, neye yarar bütün bunlar boş laf değil mi? Boş laf Mustafa.”
‘Devlet Kuşu’nun (1958) (Orhan Kemal) ilk çevrimi.
İstanbul Unkapanı’nda, akşamları, bekçi düdüklerinin sarhoş naralarına karıştığı bir işçi mahallesi.
‘Sirkeci-Çekmece arasında çalışan banliyö trenleri, çeyrek saatte bir, ahşap evleri temellerinden sarsarak, kurşun hızıyla geçiyor’. Demiryoluna bakan sokakta, Mustafaların ‘yana kaykılmış’ evleri var. [İlerde Hülya, babası Zülfikar Bey’e bu evden söz ederken “Tıpkı (Emile) Zola’nın kitaplarındaki (herhalde ‘Germinal’) gibi” diyecektir].
Baba (Mehmet), ‘matbaada kapıcı’. Karısı Şöhret’le, buralara 30 yıl önceki ‘mübadelede’ gelmişler. Dört çocukları var; Mustafa, Ayten, Nurten ve Erol. (Romanda, beş çocuklu olduklarından, Şöhret’in işi daha zor).
Kitaptaki ev, idare lambası ile aydınlanırken filmde elektrik var. Mustafa’nın odasında duvarda asılı bağlama sanki süs gibi. Film boyunca ona bakmadı bile. Geri kalan 5 kişi bir odada kalıyor.
Mehmet’in arkadaşı Bayram da neredeyse aileden biri. Ayakkabı boyacısı olduğunu romandan anlıyoruz.
Ayten ve Nurten, triko lafı geçse de neresi olduğunu tam olarak öğrenemediğimiz bir yerde çalışıyorlar. Erol, ‘1 lira haftalıkla, gaz ocağı tamircisinin yanında çırak’. Okul masraflarını böyle çıkarıyor. Mahalledeki ‘Küçük Kara Kartallar’ takımında soliç.
Mustafa’ya, Avare (1951) (Raj Kapoor) filminin adını takmışlar. Romanın yazarı gibi ‘orta ikiden belgeli’. Okumadığından yakınan annesine “Mektebe yırtık pantolon, yamalı ceket, boş mide ile mi gidecektim? Herkes benle alay mı etsin istiyordunuz?” demişti. Gündüzleri, mahallenin kızlarına ‘değil laf atmak başını çevirip bakmıyor’ bile. Ama ‘fitil gibi sarhoş olduğu akşamlarda narası yankılanıyor’. Askerliğini bitirmiş. Arkadaşları Sülo ve Murat gibi, ‘işçi mahallesinde işsiz’. Babası “Ne eve hayrı var ne kendine” diyor.
Sülo, ‘yıllar yılı Cibali Tütün Fabrikası’nın tozlarını yuta yuta canlı cenazeye dönmüş annesi’ ve Onlara hiç yardım etmeyen varsıl odun tüccarı dayısından başka kimsesi yok. Avare gibi, orta ikinci sınıftan belgeli. Gücü pek yetmese de hamallık yapıyor.
Murat, Taşkasaplı’daki çay-kahve paralarını verebilecek kadar parası olan(!) tek kişi aralarında. Çoğunlukla ‘bul karayı al parayı’ yoluyla adam ‘söğüşlüyor’. Romandaki lakabı ‘Çingene’. ‘Daha 6 aylıkken babasını bir taksi çiğnemiş. Bir yaşındayken, annesini de verem alıp götürünce, komşuların eline kalmış’. Arkadaşlarına, film boyunca 5 kez “Şu İstanbul’da bizim gibi arkadaş var mı be. Kardeşten ileriyiz namussuzum” diyor.
Mustafaların kapı komşuları Aynur ve annesi Naime Hanım, iki ay önce taşınmışlar. Evin babası filmde kaçmış, romanda ölmüş. Kapalıçarşı’daki bir yere dikiş dikerek geçiniyorlar. Aynur, sabahları, güzel yüzünü bahçedeki muslukta yıkarken ‘Hatırla Ey Peri’ (Muhlis S. Ezgi) şarkısını söylüyor. Mustafa da pencereden hayranlıkla seyretmekte. Çoktan evlenecekler ama ah şu parasızlık!
Üç arkadaş, ‘bundan sonra serseriliği bırakıp adam olmanın çaresine bakmak’ ve Çemberlitaş’taki Arnavut Eşref’in ‘banka gibi çalışan’ köfteci dükkânına benzer bir yer açmak istiyorlar. Tek eksikleri, bir türlü bir araya getiremedikleri ve getiremeyecekleri 3 bin liradır.
O günlerin birinde, eski kaymakam yeni karaborsacı müteahhit Zülfikar Bey, tam da Mehmet ve Şöhret’in evlerinin önündeki arsaya ‘bir apartman dikmeye’ başlar. Mehmet ve Bayram’a, inşaatta bekçi olarak iş verir.
Zülfikar Bey’in gelişleri sırasında bir gün, hastalıklı kızı Hülya, Aytenlere konuk oluyor. ‘Sevmek Zamanı’ filminden (1965) birkaç yıl önce, Mustafa’nın Tyrone Power’a (romanda ‘Gregory Peck’) benzettiği resmine sevdalanır.
Aynur, sanki olacakları bilir gibi “Korkuyorum Mustafa. Paralarıyla başını döndürmelerinden korkuyorum” demişti. Delikanlının değil ama böyle ‘yağlı bir kapı’ bulmanın şaşkınlığı ile ailesinin ve dükkân için gerekli parayı cepte zannetmenin sevinci ile arkadaşlarının başları (ve gözleri) dönüyor.
Mustafa’yı, Zülfikar Bey’e damat olması için zorlarlar. Aynur’un aşkı ile dolu olan Avare, yanılıp evlenmeye razı olur ama birkaç ay sonra yaptığı hatayı düzeltmek için akla karayı seçecektir.
Hülya ve Mustafa’nın düğünlerinin yapıldığı Taksim Belediye Salonu.
İçerde ‘Petite Fleur’ (1952) (Sidney Bechet) ve ‘Historia de un Amor’ (1955) (Carlos Eleta Almaran) melodileri ile dans eden konuklar.
Kapıda, giysileri uygun bulunmadığı için içeri alınmayan Sülo ve Murat, Zülfikar Bey’le konuşuyorlar.
Sülo; “Biz Mustafa’nın arkadaşlarıyız. Mesut gününü kutlamaya geldik. (Kapıcıyı göstererek) Bu haybeci bizi içeri bırakmıyor. Mustafa’nın babalığı bizim de babamız sayılır. (Elini) Öpeyim babacığım.”
Murat; “Yani façamız bozuksa (aslında diğer günlerdekiyle kıyaslandığında Lord gibi giyinmişler) biz insan değil miyiz?”
Zülfikar; (Kaba bir şekilde iterek) “(İçeri almayanların) Hakları var tabi. Burası size göre bir yer değil. Alın şu parayı da kendinize göre bir yerde eğlenin.”
Murat; “(Zülfikar Bey’in para uzatan elini geri ittirerek) Ayıp ettin. ‘Baba’ dedik, ‘elini öpelim’ dedik. Biz uşak mıyız? Mustafa’nın can ciğer kardeşleriyiz. Sen o parayı uşaklarına ver.”
Sülo; “Hey gidi insanlık hey. İnsanlık para ile olmuyormuş sahiden. Biz el öpelim dedik, etek öpelim demedik.”
(Yazan: Murat Çelenligil)
Filmi izle
Oyuncular
Ayhan IşıkAvare Mustafa 
Fatma GirikAynur 
Çolpan İlhanHülya 
Semih SezerliSülo 
Mümtaz EnerZülfikar Bey 
Suphi KanerÇingene Murat 
Leman AkçatepeFerdane 
Muadelet TibetŞöhret 
Salih TozanMehmet 
Osman AlyanakBayram 
Emel YıldızAyten 
Eşref VuralTaşkasaplı 
Faik CoşkunBurhanettin 
Münevver GirikNaime (Aynur'un Annesi) 
Talia Saltı 
Celal Ersöz 
Abdurrahman PalayAyhan Işık Seslendirmesi 
Gazanfer ÖzcanSuphi Kaner Seslendirmesi 
Saltuk KaplangıSeslendirme 
Sacide KeskinMünevver Girik Seslendirmesi 
Emire ErhanNurten 
Hüseyin GülerHaraççı 
Mehmet Ali AkpınarHaraççı 
Vahi ÖzSülo'ya küfe taşıtan adam 
Çok harika bir filim. Oyuncuların çoğu kendi sesiyle oynamıṣlar bu da ayrı bir güzellik. Sadece kızkardeṣ Nurten'i (Emine Erhan) kim seslendirmiṣ acaba. Sesi tanıyorum ama çıkartamadım.
Kemal Sunal'in Devlet Kuşu adlı filminin orjinali ve Surdibi Yedikule'de çekilmesiyle hafızalara kazınan bir yapım 8/10
Tek kelimeyle : HARİKA bir film.
Bu senaryo esasen Kemal Sunal'ın Devlet Kuşu filmiyle biliniyor. Siyah-beyaz dönemi çok severim ama bu senaryo Devlet Kuşu filmine daha çok yakışmış. Delikanlı karakterleri sevdiğim için Mustafa karakteri gündelik yaşamda pek kalmadı.
Halit Refiğ, Memduh Ün ve Lütfi Ö.Akad' ın birlikte senaryosunu yazdığı bir film, üstelik bulunduğu zamana göre ancak bu kadar mükemmel olabilir ve oynanabilirdi. Her bir oyuncu rolünün hakkını fazlasıyla vermiş.Fatma Girik'in kendi sesiyle oynaması da farklılık yaratmış ve tabi gerçek annesinin ona eşlik etmesi. Keşke sonu daha belirleyici olsaymış o zaman tadından yenmezmiş. 10/9
Bir sahne dikkatimi çekti Ayhan Işık kayınpederinin evinde gece düzenlendiği zaman evi basmaya geldiğinde postasını koyup gideceği zaman merdivenden inmeden önce Çolpan ilhanın üzerinde koyu uzun bir elbise vardı Ayhan Işığın peşinden giderken ki elbisesinin değişmiş olduğu üzerinde çizgili bir bluz altında etek olduğu görülüyor buda eskilerin naçizane tatlı sahnelerinin azizliği olsa gerek şahsen filmi çok beğendim Fatma Giriğin kendi sesiyle oynamış olması da çok hoş
kemal sunalın devlet kuşu filminin ilk çevirimi. mehtap arın rolü burda çolpan ilhanda , bülent kayabaşın rolü semih sezerlide, yadigar ejderin rolüde suphi kanerde allah rahmet eylesin ayhanla fatma birbirine yakışmayabilir ama rollerinin hakkınıda veriyorlar. bu filme sema özcan gidebilrdi ama oda 63 de başlamış film ise 61 yapımı. yada türkanda olabilirdi ama fatmada çok kötü olmamış zaten ayhanın yanına bana göre bi sema özcan bi belgin doruk yakışır. film fena değildi kemal abinin ki daha güzeldi ama ayhan da fena çevirmemiş filmi :)
Ayhan Işık'ın en karizmatik dönemlerine denk gelen filmlerinden biridir Avare Mustafa...
tek sıkıntı fatma girik ayhan ışık la hiç bir filme yakışmıyor
O yılların mahalle kültürü, fakirlik,gecekondu mahallesi gibi kavramları barndıran güzel bir Ayhan Işık filmi. Arkadaşların bahsettiği gibi Kemal Sunal'ın Devlet Kuşu filminin siyah beyaz versiyonu. Parayla saadet olmuyor malesef ailesi için kendini yakan sevmediği bir kızla evlenen birinin hikayesi anlatılmakta filmde bir nebze..
üc büyük üstattan bir böyle bir senaryo, sanki daha iyi olabilirdi bence.. filmde fatma girik kendi sesiyle oynamis, en güzel tarafida bu zaten. yanilmiyorsam zaten bu filmden sonra fatma girikin yilidizi parlamaya baslamis...
<p>Dönemin siyah beyaz nostalji sineması:Yalın bir dil..sade bir betimleme... filmede konsept cast oyun ana teması... Başlıca rollerin Ayhan IŞIK Avare Mustafa Fatma GİRİK'DE Aynur olan..mahalli, bir film... Kemal SUNAL "Devlet Kuşu" adıyla renkli oynamış..iki filme karşılaştırdığımda... Kemal SUNAL'IN filmi, daha akıcı..cast uyuncuları biraz daha aktif oyun çıkartmışlar, izlenimim... "Avare Mustafa" rolü;Ayhan IŞIK tipini pek uymamış emanet duruyor. Kemal SUNAL'IN üzerine..daha bir başka oturmuş... Ben yapımcı yönetmen olsaydım. Öncelikle bu rolü de İzzet GÜNAY'I oynatırdım... Hülya rolüne, Çolpan İLHAN'A kıyasla, Mehtap AR daha bir işveli, edayla oynamış. Fatma GİRİK kendi sesiyle oyunda gayet başarılı... Anlam veremediğim film sonunun aceleye getirilmiş olması buda senaryo ile alakalı... </p><p> </p>
bu filmin tekrarlı versiyonları olsada bu bence daha başarılı bir film
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"><font face="Times New Roman" size="3">Avare Mustafa, her gece evine,kafası kıyak ‘heeeeyyyt beee ‘diye naralar atarak döner.İçer çünkü işe, yaramadığını düşünür.Özgürlüğüne ,kafadar arkadaşlarına düşkündür kimsenin emrinde çalışmak istemez .Hayalinin en başında kendi kendinin patronu olacak bir iş kurmak vardır.Birde Aynur’u, var tabi, işsiz güçsüz haliyle karşısına çıkmaktan çekindiği ,ama hep sevdiği , komşu kızı ,ümitle bekleyen sevgilisi .</font></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"><font size="3"><font face="Times New Roman"><span> </span>Sermaye bulmak için sevmediği bir işe girer çalışır ,patronun kızıyla evlenir ne yaparsa<span> </span>yapsın esir altına girmenin yükü , boynunda ki bağ kadar boğar onu .Fazla da sürdüremez, para karşılığı ona sunulan, bu<span> </span>hayatı ,yine naralar atarak isyan edip ,eski haline döner .</font></font></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"><font size="3"><font face="Times New Roman"><span> </span><span> </span>Avare Mustafa ;yüreğini cebinde taşıyamaz, nasıl yaşarsa yaşasın ,insanlığının, yüce erdemlerini unutmadan kendi gibi yaşar.</font></font></p>
<strong>Güzel film. Aslında Fatma GİRİK'in kendi sesi hiçte fena değil. </strong>
BAŞARILI BİR FATMA GİRİK AYHAN IŞIK FİLMİ.FATMA GİRİK KENDİ SESİYLE KONUŞTU.YILLAR SONRA DEVLET KUŞU ADIYLA KEMAL SUNAL VE SERPİL ÇAKMAKLI OYNADILAR.YİNE AYNI YÖNETMEN ÇEKTİ.AMA İLKİ DAHA BAŞARILIYDI.
güzel filmdi.gerçi ayhan ışığın tüm film seviyorum ama neyse::)))
güzel bir film, bunun birkaç nedeni var. yönetmen'in memduh ün olması, senaryo yazarları'nın lütfi akad,memduh ün ve halit refiğ gibi 3 önemli sinemacımızın olması,film çok fazla abartıya kaçmadan gerçekçi bir dille anlatılmıştır. evet fatma girik kendi sesi ile rol almıştır. fatma hanım ilk yıllarında kendi sesi ile oynardı son yıllarda yine kendi sesi ile rol alıyordu(80'li ve 90'lı yıllar ve günümüz) filmde o yılların 2 ünlü kadın oyuncusu'da aynı filmde rol almışlar çolpan ilhan ve fatma girik. çolpan ilhan'da kendi sesi ile oynuyordu o yıllarda,bu filmdede kendi sesi ile rol almış.suphi kaner'i her zaman olduğu gibi gazanfer özcan seslendirmiş.panter emel lakaplı emel yıldız'da bu filmde rol almış. vahi öz çok kısa bir rolde oynamış.
Fatma Girik'in kendi sesini kullandığı ender filmlerden biri.
ayhan ışık-fatma giriğin en güzel filmlerinden birisi..sevgi,arkadaşlığı bu filmde doyasıya yaşayacaksınız...fatma girikli zilli nazife,kemal sunallı devlet kuşu,ali poyrazoğlulu kayıkçının küreği bu filmin tekrar çevrimleri...mutlaka izleyin...