Münih

Steven Spielberg´in kıyamet gününü çağrıştıran bilimkurgu - gerilim filmi "War of the Worlds - Dünyalar Savaşı", 30 Haziran tarihinden itibaren tüm dünya sinemalarını adeta işgal etti ve izleyicinin beğenisini kazandı. İlk gişe sonuçlarının alınmaya başladığı o gece ünlü yönetmen Malta adasındaydı. Şimdiye kadar kalkıştığı en tartışmalı politik projesinin startını sessizce verdi. Daha çekimlerine başlanmadan politik tartışmalara yol açan "Munich - Münih" adlı bu yeni projesinde, 1972 Münih Olimpiyatları sırasında İsrailli sporcuları katleden Filistinli teröristleri öldürme emri alan Mossad gizli timinin öyküsü anlatılacak.

Aslında Spielberg daha önce de buna benzer riskler almıştı. 1993´de "Schindler´s List - Schindler´in Listesi"ni çektiği sıralarda Soykırım olgusunu önemsizleştirmekle suçlananmaktan çekindiğini söylemişti. "E.T.: The Extra-Terrestrial" ve "Raiders of the Lost Ark" gibi kitlesel fantezileri çekmiş bir yönetmenin elinden çıkan bir soykırım filminin değersiz görülmesinden endişeliydi. O filmin ardından yönettiği "Saving Private Ryan - Er Ryan´ı Kurtarmak"ta ise oldukça uzun tuttuğu kanlı savaş sahneleriyle izleyicinin sabır sınırlarını zorlayarak kumar oynamıştı.

"Münih" için bütün hazırlıklar, Oscar sezonu olarak bilinen Aralık ayında gösterime girmesi için yapılıyor. Tarih olarak ise Universal Pictures tarafından 23 Aralık belirlendi. Ancak Spielberg ve danışmanlarının bu projeye kalkışırken üstesinden gelmek zorunda oldukları birçok zorluk var. Bunların başında da İsrail - Filistin barış sürecinın hız ve ağırlık kazandığı bir dönemde kamuoyu tarafından yanlış yorumlanması ve ters anlam çıkarılması tehlikesi geliyor.

"Munich"in senaryosu, oyun yazarı Tony Kushner tarafından yazıldı. Bu onun ilk uzun metrajlı film senaryosu… Filmin konusu İsrailli 11 sporcunun olimpiyatlar sırasında Münih´te öldürülmesiyle başlar. Ancak katliamın kendisinden çok, İsrail´in yaptığı misilleme üzerinde yoğunlaşır. İsrail ´in kadın Başbakanı Golda Meir suikastçilerin öldürülmesi emrini verir. Ancak Golda Meir´in bu emri, Olimpiyat katliamını yapanların yanı sıra, bu olaya doğrudan bulaşmamış olduğu halde İsrail istihbaratı tarafından terörist olarak nitelenen Filistinliler için de geçerlidir.

Steven Spielberg´in bu yeni çalışmasında, ahlaki açıdan sinir bozucu olan ve İsrail tarihinde sonu gelmeyen tartışmalar getiren bir dönemi mercek altına almaya niyetlendiği açıkça ortada… Üstelik günümüzde de hala tartışılmakta olan ve ´hedeflenmiş cinayetler´ olarak bilinen İsrail taktiğini net şekilde göz önüne sermeye hazırlanıyor. Böyle bir işe kalkışmakla; hem ABD´deki, hem de İsrail´deki Museviler arasında elde ettiği statüyü bile tehlikeye sokabilir.

Konuyu daha da karmaşık hale getiren bir başka nokta da, filmin yapımında kullanılan kaynaklarla ilgili… Spielberg´in yararlandığı kaynaklar arasında belki de en önemlisi, George Jonas´ın 1984 yılında yazdığı "Vengeance - İntikam" adlı kitap oldu. Kitaptaki anlatımın Mossad suikast timi üyesi olduğu iddia edilen bir kişiyi temel alması yüzünden doğruluk düzeyi geniş oranda sorgulanmıştı.

Spielberg´in çevresindeki yakın arkadaşları, ünlü yönetmenin bu filmi yapmaktan dolayı başına gelebilecek her şeyin farkında olduğunu söylüyorlar. 90´lı yıllarda çektiği ´Schindler´s List´i takdir etmiş olanlar, onun yeni filmini yanlış anlayabilirler. İsrail´i inciteceğini düşünebilirler. Bu olasılıkların hepsi tek tek söylenmiş. Çevresindeki dostları tarafından sürekli uyarılan Spielberg şimdiye kadar hiç bu kadar net muhalefetle karşılaşmamış.

Ancak ünlü yönetmen buna rağmen projenin startını vererek herkesi şaşırtmışa benziyor. İsminin verilmesini istemeyen dostlarından birisi, hissettiği şaşkınlığı şu sözlerle dile getiriyor: "Spielberg´in çevresindeki birçok insan, onun bu filmi asla yapmayacağını düşünüyordu. Beklentilerimizi boşa çıkararak projenin startını verdi ve hepimizi şaşırttı."